Ανάμεσα στους πάγκους του 54ου Φεστιβάλ Βιβλίου, η ατμόσφαιρα είναι ζωντανή· το βουητό του κόσμου, οι μυρωδιές από το χαρτί και τα πολύχρωμα εξώφυλλα συνθέτουν ένα σκηνικό γιορτής. Θυμάμαι ότι παλαιότερα η έκθεση βιβλίου πραγματοποιούνταν στο Ζάππειο, τοποθεσία ιδιαιτέρως βολική, ωστόσο το Πεδίον του Άρεως έχει αποδειχθεί εξαιρετική επιλογή. Χώρος ανοιχτός, μακριά από τη φασαρία του δρόμου, πολύ πράσινο, συντριβάνια, παιδιά, σκυλιά, χαριτωμένα σημεία πώλησης καφέ, ομιλίες και παρουσιάσεις βιβλίων από συγγραφείς… Και τη στιγμή που απολαμβάνεις αυτό το πολύχρωμο πανόραμα, συναντάς ένα βιβλίο που θα σε τραβήξει μακριά, σε κάτι πιο εσωτερικό, πιο αινιγματικό.
Κάπως έτσι, ανάμεσα σε χιλιάδες άλλες ιστορίες, ξεχωρίζουν έργα που λειτουργούν σαν παύσεις σιωπής σε ένα θορυβώδες δωμάτιο. Ένα τέτοιο έργο είναι και η «Καρδιά, Γ.» του Ευθύμη Φιλίππου: μια νουβέλα σε τρεις πράξεις που δεν σου χαμογελά από το ράφι, αλλά σε κοιτάζει με μια παράξενη, σχεδόν υπαρξιακή αυστηρότητα, προσκαλώντας σε να κάνεις μια κατάδυση στον σκοτεινό, σουρεαλιστικό του κόσμο.
Προτού αναφερθώ στην πλοκή, θα θυμίσω ότι ο Ευθύμης Φιλίππου είναι ευρέως γνωστός για τη συνεργασία του στον κινηματογράφο με τον Γιώργο Λάνθιμο (Κυνόδοντας, Αστακός, Θάνατος του Ιερού Ελαφιού). Σε εμένα αυτή η πληροφορία λειτούργησε μάλλον αρνητικά, καθώς η θέαση ταινιών του Λάνθιμου της προ – Έμμας Στόουν εποχής δεν με ενθουσίασε. Οι φανατικοί σίγουρα έχουν αντίθετη άποψη, ωστόσο εγώ προτιμώ τη συμβατική πλοκή, τους διαλόγους που αγγίζουν το συναίσθημα και δεν αφήνουν τον θεατή να ψάχνει για την υπόλοιπη ζωή του για κρυφά μηνύματα γιατί τα έχει νιώσει. Επιπλέον, δεν μου αρέσουν οι…ρομποτικοί, ανέκφραστοι ήρωες και η ψυχρή ατμόσφαιρα. Αλλά αυτό είναι άλλη συζήτηση.
Διαβάζοντας το οπισθόφυλλο, ομολογώ ότι βρήκα ενδιαφέροντα τα στοιχεία που δίνει για την πλοκή κι έτσι η περιέργεια νίκησε την προκατάληψη. Ο Γιώργος γεννήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου του 1962 στο μαιευτήριο της Αγόριανης, ένα πετρόκτιστο αρχοντικό που σώζεται ως τις μέρες μας. Ο πατέρας του, Θωμάς, ήταν αγρότης. Η μητέρα του, Βασιλική, συμβολαιογράφος. Ήταν ένα υγιέστατο μωρό, μ’ ένα μεγάλο ανδρικό μόριο. Τη στιγμή που βγήκε από τη μήτρα της μητέρας του, ο Γιώργος γέλασε τρανταχτά — ένα γέλιο που θα τον χαρακτήριζε σ’ όλη του τη ζωή. Μέσα από το μαύρο χιούμορ και την ειρωνική διάθεση, καταλαβαίνεις ότι κάτι τραγικό πρόκειται να συμβεί σε αυτή την οικογένεια. Πράγματι, η ιστορία ξεκινά από την ημέρα που η Βασιλική εγκαταλείπει την οικογένεια και ο Θωμάς αρχίζει να ντύνεται με γυναικεία ρούχα για να αναπληρώσει το κενό της μητρικής φροντίδας. Ο αναγνώστης παρακολουθεί τη ζωή του Γιώργου από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση. Η συνέχεια περιλαμβάνει κλίμα διάχυτης σεξουαλικότητας, ωμή γλώσσα, δολοφονίες, σκοτεινή ατμόσφαιρα, ασυνήθιστες καταστάσεις. Το βιβλίο ξεκινά με μια ρεαλιστική, βιογραφική αφήγηση. Όμως, καθώς εξελίσσεται η ιστορία, το ανοίκειο εισβάλλει για να αναδείξει την τυχαιότητα της ζωής και να την απογυμνώσει από το συναίσθημα. Ακόμη και ο τίτλος κρύβει ένα μυστήριο που θα αποκαλυφθεί για να σου δείξει την πολυπλοκότητα των οικογενειακών σχέσεων και το σημάδι που αφήνουν στην ψυχή.
Αν αναζητάς κάτι που αποκλίνει από τα συνηθισμένα, που τολμά να κοιτάξει κατάματα το παράλογο και τη μελαγχολία της εποχής μας με το μοναδικό, ανένδοτο βλέμμα του Ευθύμη Φιλίππου, τότε αυτό το βιβλίο αξίζει μια ξεχωριστή θέση στο κομοδίνο σου. Εγώ συνεχίζω να μην εντυπωσιάζομαι από την υπερβολή και τη σουρεαλιστική διάθεση του συγγραφέα, κι ενώ ξεκίνησα να διαβάζω με ενδιαφέρον την ιστορία για να δω πού θα καταλήξει, έμεινα με μια αίσθηση…μουδιάσματος. Τώρα που το σκέφτομαι, ίσως ο Φιλίππου πέτυχε τον στόχο του και σίγουρα η γραφή του είναι τόσο ιδιόμορφη, που είτε θα την αγαπήσεις είτε θα σου φανεί κουραστική. Μέση οδός δεν νομίζω ότι υπάρχει! Αξίζει μια δεύτερη ανάγνωση; Ίσως…
Τίτλος: Καρδιά, Γ.
Συγγραφέας: Ευθύμης Φιλίππου
Εκδόσεις: Δώμα
Βαθμολογία: ⭐⭐ 2/5